शणै गोंयबाब

शणै गोंयबाब हाचे पुराय नांव वामन रघुनाथ शणै वर्दे वालावलिकार. तांचो जल्म २३ जून १८७७ ह्या दिसा दिवचलचे भितरले पेटेत जालो. घरचे परिस्थितीक लागून तांकां फुडले लिसेवाचें शिकप घेवक जमलेना. देखून ताणी घरा कडेन इंग्लीश आनी संस्कृत भासांचो अभ्यास स्वाध्याय पध्द्तीन सुरु केलो. उपरांत फुडल्या शिक्षणा खातीर ते आपल्या काका वांगडा मुंबय गेले. थंय ताणीं जायतीं पुस्तकां वाचून काडलीं. जायतें गिन्यान जोडलें. वाचन, लेखन, चिंतन आनी मनन हो तांच्या रक्ताचोच गूण आशिल्लो म्हळ्यार जाता.

शणै गोंयबाब

[1]

विशय सुची

स्वाभिमानी शणै गोंयबाबबदल

लेखना भाशेनच स्वाभिमान होवूय तांचो म्ह्त्वाचो गूण. तांच्या स्वाभिमानी सभावाची देख म्ह्ळ्यार मुंबय काम करताना तांच्या वांगडच्या सगल्या कारकुनाक वर्सुकी पगारवाड जाली. पूण गोंयबाबाक मात ती जाली ना. हाचेर तांच्या सायबान आपूण जावन सांगलें, हांव जेन्ना ऑफिसात भितर सरता तेन्ना सगले जाण उठून उबे रावतात आनी तूं काम करीत बसतात. देखून तुमकां पगारवाड दिवंक ना. हें आयकना फुडें गोंयबाबान सोडचीट दिली .त्यावेळार ते ४८ वर्साचे आशिल्ले. उपरांतची पुराय जीण ताणी कोंकाणी भाशेचे आनी समाजाचे सेवेखातीर ओंपली.[2]

शणै गोंयबाबाचो साहित्यीक वावरबदल

कोंकणीत पूर्तुगेज मिशनरी पाद्रीनीं साहित्य निर्माण केलें. व्याकरणीक वावरुय जालो. कोंकणीक साहित्यीक आनी व्याकरणीक मान्याताय मेळूंक लागली. पूण सामाजीक मान्यताय मेळूंक नाशिल्ली. लोक कोंकाणीतल्यान उलोवक ,वेव्हार करुंक लजताले. अशा वेळार भाशेची जाल्ली अवतिकाय पळोवन शणै गोंयबाबान आपल्या साहित्यातल्यांन कोंकणीची गिरेस्त उतरावळ तिच्यां उतरांचे सामर्थ आनी सौंद्रर्य तशेच तिचें इतिहासीक पोन्नेपण लोका नदरेक हाडलें.

इतिहासकार शणै गोंयबाबबदल

शणै गोंयबाबानी कोंकणी मनशांचो, कोंकणी भाशेचो आनी कोंकणी भुयेंचो इतिहास अभ्यासून साहित्य निर्मणी केली. ते खातीर तांकां जायतें वाचन करचें पडलें. ताणी 'गोंयकारांची गोंयाभायली वसणूक' (१९२८)'आल्बुकेर्कान गोंय कशें जिखलें (१९५५) आनी बलिपत्तनाचो सोद '(१९६२) हीं पुस्तकां बरोवन गोंयच्या इतिहासाचेर उजवाड घालो .'गोंयकारांची गोंयांभायली वसणूक 'ह्या पुस्तकांत तांच्या इतिहासीक विशयावेल्या उलोवपांचो आस्पाव जाला.

नाटककार शणै गोंयबाबबदल

गोंयबाबाच्या तेपार लेगीत लोकांमदी कोंकणीतल्यान बरी नाटकां जावकच शकनात असो गैरसमज आशिल्लो. हेर भासावरीच कोंकणीतल्यान बरी नाटकां जांव येतात आनी कोंकणीची तांक दाखोवचे खातीर गोंयबाबान नाट्य लेखन केलें. आपल्या नाटकांतल्यान ताणी समाज प्रबोधन करुन कोंकणी विशीं जागृताय निर्माण केली. ताणी ऱोमी लिपयेंतल्यान शेक्सपियराची नाटकां अणकारीत केलीं. मोलियेराची नाटकां ताणी मोगाचे लग्न १९१३ आनी पोवनाचें तपलें १९४८ ह्या नांवान कोंकणीत हाडली. तेचप्रमाण ताणी अरेबियन नाय्ट्सातले अबू हसनाचें काणयेच्या आदारान झिलबा राणो १९३७ हें नाटक रचलें. हीं नाटकां इतलीं बरी रुपांतरीत जाल्यात की कोणूय म्हणचोना ती परक्या भाशेंतलीं म्हण.[3]

व्याकरणकार आनी भासशास्त्री गोंयबाबबदल

गोंयबाबाचो चड म्ह्त्वाचो आनी विस्तारान फोडणीशी केल्लो वावर म्ह्ळ्यार व्याकरणीक वावर. कोंकणीचो दुस्वास करुन तिका नाका आशिल्ली दुशणां दिवप्याची तोंडा ताणी आपल्या व्याकरणीक वावरान बंद केली. व्याकरणीक मळावयलो तांचो ओडलायाणो वावर म्ह्ळ्यार कोंकणीची व्याकरणीक बांदावळ १९४९ ह्या पुस्तकांत ताणे कोंकणी ही मराठीची बोली नासून ती एक स्वतंत्र भास म्ह्ळां. हातूंत ताणी कोंकणीचे नाद, उतरां, लींग-वचन, विभक्ती धातू हांच्या आदारान कोंकणीचें वेगळेपण दाखयलां. तांणी कोंकणीखातीर केल्या मोलादीक वावराक लागून तांका कोंकणी भाशेचे जनक मानतात.[4]

संदर्भबदल

  1. कोंकाणी भास साहित्य आनी संस्कृताय(कोंकणी भाशा म्ंड्ळ)
  2. http://www.goa-world.com/goa/about_goa/shenoi_goembab__the_pride_of_goa.htm
  3. http://www.vishwakonkani.org/konkani/language-movement/
  4. Goanews – By Sandesh Prabhudesai
"https://gom.wikipedia.org/w/index.php?title=शणै_गोंयबाब&oldid=166398" चे कडल्यान परतून मेळयलें