देवनागरी
     

'विधवा' बायल ही एक घोव नाशिल्ली व्यक्ती. ती समाजाचो एक भाग. विधवा बायलेक जायते प्रसंग सतायतात. धर्म तरी तिचें दूख समजून घेता व्हय? संवसारांत कितलेच धर्म आसात. संख्येन व्हड आशिल्ल्या धर्मांची नदर तांचे विशीं कितें कांय? धर्म तांचे प्रस्न सुटयता वा तांचे प्रस्न घुसपयता? धर्म तांच्या घायांक मलम लायता वा ताच्या घायार मीठ घालता? धर्म तांची उकळणी करता वा तांचेर चेपण घालता? असल्या प्रस्नाक फूडें जाप सोदया. धर्माचीं बंधना आनी धर्माक लागून समाजाच्या चाली रितींचेर व्हड चेपण पडटा अशें आमकां जाणवता. हेंच नदरेतल्यान हो लेख विणिल्लो आसा.

विधवा 1774-1781

विधवे विशीं समजबदल

घोव मेलो म्हणटकच बायल विधवा जाता. बायल विधवा जाली म्हणटकच ती कोणाक नाका. घोवाच्या मरणांत सगळीं नातीं फोडांत देवतात. घोव मरप वा जितो उरप हें तिच्या हातांत नासता तरी लेगीत घर भर लोक तिका कपल फुटकी म्हण पावलां कणकणीं हिणसायतात. भोव करून घोव तरणे पिरायेचेर मेलो जाल्यार अदीक तळमळे भोगचे पडटात. तिचें जिवीत भारादीक जावंक पावता. ’वटर’ ह्या सिनेमात मधू दिदी हें पात्र अशें म्हणटा “जब पती मरता है, तो पत्नी आदी मरती है!” ह्या सिनेमांत विधवा बायलांचेर खोलायेन उजवाड घातला. हे संबंदीत न. ध. बोरकार 'बिम्ब' मासिकांत विधवा विशीं बरयतना अशें म्हणटात,“तीं (विधवा) कितली भुरगीं आसूं, कितलीय शिकिल्ली आसूं, कितलींय सुंदर आसूं. हेर बायलां मुखार तिची सुवात गौणूच. तिचेर नदर पडली म्हणटकूच पुराय समाजाचे दोळे तिरशे आनी वरशे जातात. तोंडाचेर काळोख पडटा.” (बिम्ब मासिक, मार्च 2013, पान 34) समाज तिका फाव सारको मान दिना.

संख्याशास्त्रबदल

एका वर्सांक सुमार सात लाख बायलो विधवा जातात आनी चोवदा वर्सां पासून जगतात, असो सोद U.S Bureau हांची संख्या शास्त्र नोंद करता. (U.S Bureau of the census 1999) ह्याच वर्सां दादल्या रांडां परस विधवा बायलांचो आंकडो चार फावटी अदीक, म्हळ्यार 8.4 मिलीयन विधवा बायलो जाल्यार 1.9 मिलीयन दादले रांड आसात, अशें AARP नोंद करतात .यु.एस. सेंसस 200 हाच्या सोदा प्रमाण 55 वर्सां आनी अदीक पिरायेच्यो विधवा बायलो 32% आसात जाल्यार दादले रांड हेंच पिरायेचे फकत 9% आसात. भारतांत विधवा बायलांचो आंकडो 34 million आसा अशें आमकां Native Widows In India हांचे संख्याशास्त्र सांगता फुडें तांची अशीं सांगणी आसाः विधवा संख्याशास्त्र घेतली जाल्यार भारताच्यो पयलो क्रम (1st rank ) लागता.

क्रिस्तांव धर्मबदल

पूराय संवसारांत क्रिस्तांव धर्माची संख्या खूब व्हड आसा. तांचें पवीत्र पुस्तक विधवा बायलां विशीं कितें शिकवण दिता कांय? पवीत्र पुस्तक दोन भागांनी वाटलां, आदलो करार आनी नवो करार. आदलो करार विधवा बायलेक अन्याय करता ते दिसून येता. उत्पत्तीचें पुस्तक 38:8 'जुदान तेन्ना येराच्या भावाक ओनाक म्हळें, “चल, तुज्या सोंपलेल्या भावाचे बायलेक लागीं एकवट कर तिच्या पतीचो भाव कसो हो कायदो तिचे सवें पाळ आनी तुज्या भावाक संसत उतप्पन कर.' विधवा म्हळ्यार मेल्ल्या भावाची म्हालमत्ता (property) अशें जुदेव लोक समजताले. भावा कडेन लग्न जावच्याक वेळार तिची मान्यताय लागनासली. ही चाल आजून पासून इजरायलांत चालीक आसा. घोवाचो भाव समज पिरायेन ल्हान आसलो जाल्यार तो वयार येंव मेरेन तिणें रावंक जाय आसलें. घरकार मेल्या उपरांत तांची गिरेस्तकाय तिका मेळनासली. घोवाची गिरेस्तकाय दादल्या सोयऱ्याक पावताली. हो मागीर तिचे उदार-पसण पळयतालो. विधवा बायलेक एक वस्त जाल्ल्या भाशेन लेखप आनी तिच्या मोन्यापणाचो फायदो घेवप. तिका समाजाचे देगेक आशिल्या भाशेन लेखताले. जुदेवाचे चाली प्रमाणे एक बायल तीन फावट विधवा जाल्यार तिका प्राण घातकी (fatal) कशी मानताले आनी तिच्यान आनीक लग्न जावंक जायनासलें. म्हायादनीक लग्न जाता तेन्ना तो आपल्याच कुळांतल्या आंकवार चेडवा लागीं ताणें लग्न जावचें. घोव मेल्ले वा घोवान सोडलेले बायले कडेन वा भाड्याक भोंवता तसले कोण न्हय “ अशें लेवी शास्त्राचें पुस्तक नोंद करता. (lev.29:13) ही चाल आजून इजरायलांत कोहीन जात सांबाळटा. नवो करार विधवा बायलेक दयाळ नदरेन पळयता. भागेवंत पावलू तिमोताक बरोवन पयलें चीटींत संदेश दिता. “कोण ना त्यां विधवांक मानान वागय” (1 Tim. 5:3) तशेंच धर्म दुतांच्या इतिहासांत अशें वाचूक मेळटा. “कित्याक दिसपट्टी जेवण वाडटना तांचे विधवाची फावो तें फिकिरीन सेवा जायनासली......... त्या पासत तुमी सात दादल्याक वेचून काडात तांची सेवा करूंक.” (D.I 6:1-7) अशें तरेन विधवा बायलेक जायतें बरेपण मेळ्ळें.

इजलाम धर्मबदल

आराब लोक इजलाम धर्म पाळचे पयली, तांची चाल आसली ती म्हळ्यार 'घोवाच्या व्हडल्या चल्यान विधवे कडेन लग्न जावंक जाय आसलें. हो चलो तिचो न्हय घोवाचे आनी दुसरे बायलेचो' कुराण ही असली नश्टी चाल पयस दवरता. “तुजो बापूय लग्न जाल्ले बायले कडेन तुवें लग्न जावचें न्हय, अशें करप म्हळ्यार एक कंटाळो वा लजेची गजाल” (Quran 4:22) कुराणांत अशें बरयल्ले वाचूंक मेळटा. “घरकार मेल्या उपरांत बायलेन चार म्हयने आनीक धा दीस रावपाक जाय अशें केल्यार घोवाचेर कसलेंच वायट येवचे ना” (Quran 22:34) फुडें अशें बरयल्ले आसा. “जर तर घरकार मेलो जाल्यार विधवा बायलेक एक वर्सांचे उदार-पसण फावो जावंक जाय तशेंच रावपाची सवलत मेळूंक जाय (Quran 2:240)” कुराणा प्रमाणे विधवा बायलेक जायतें बरेपण फावता, तिका परतून लग्न जावपाक मेळटा तें बरें आसा तेंच बरोबर तिची उकलणी केल्लीं दिसता.

हिन्दू धर्म आनी चाली रितीबदल

हिन्दू धर्मांत एके वटेन बायलेक देवी कशी पुजतात, तिका पांय पडटात आनी हातूय जोडटात. जाल्यार दुसरे वटेन तिका वस्तू समान लेखतात. भगवतगितांत अशें वाचूंक मेळटा, “where women is respected there the God reside” आनीक एके कडेन अशेंय बरयलां “Women are like sudras, low in birth ” तिणें आदल्या जिवीतांत पातक आदरलां देखून तिका हें भोगचें पडटा. विष्णूस्मृती ह्या पुस्तकांत अशें नोंद केल्लें आसा,“एके बायलेचो घोव मेलो जाल्यार तिणें निर्मळ आनी पवित्र जिवीत जगूंक जाय, ना जाल्यार घोवा बरोबर उडी मारून मरूंक जाय. (विष्णूस्मूती-XXV:14) घोव मेल्ले बायलेक दळीद्र म्हूण लेखतात (bad women) तिणें धर्मीक रितींनी वांटो घेवंक जायना. तांबडें न्हेसूंक जायना, मास खावंक जायना, कांकणा फोडप, बिंदी काडप, धवें न्हेसप” हेंच विशीं न.ध. बोरकार अशें बरयतात,“विधवेन फुलां माळूंक जायना, तिणें कपलाक कुंकूम लावंक जायना, बरीं कापडां न्हेसून नटूंक जायना, परपुरूशा कडेन उलोवंक जायना, चार चवगां मदीं उठ बस करूंक जायना, धर्मा कार्याक वांटो घेवंक जायना, तुळशीकडेन आनी देवाऱ्यांतल्या देवा कडेन दिवो वा वात लावंक जायना, देव कार्या खातीर फुलां तोडूंक जायना, पोरसांत अळमी आयली जाल्यार तांकां आफडूंक जायान तशें केल्यार जमीन पाड पडटा. आनी फूडें अळमी येवपाचें बंद जाता” (बिम्ब मासिक मार्च 2013,पान 35) ही वळेरी इतल्यान सोंपना तोच बरोवपी हें असले सतावणेची लांब वळेरी करता. एके विधवे बायले कडेन उलोवप म्हळ्यार पासून पातक. हेंच विशीं “वटर” सिनेमांतली कल्याणी (विधवा) आपल्या लागीं उलोवंक सोदतल्या नारायणाक सांगता. “पाप लगेगा” त्याच सिनेमांत चिरया (भुरगें विधवा) ‘sweets’ घेवपाक वता तेन्ना ताका विकपी म्हणटा “ विधवा कब से sweets खाने लगी?” विधवा बायलेन कशें कितें करूंक जाय तें समाज तांकां शिकयतालो. हें समाजाचें शिकवप धर्मींक पुस्तकांचेर आदारीत आसता, असलें चित्रण ह्या सिनेमांत दाखयलां.”

शेवटबदल

ह्या लेखांत आमी खेरीतपणी विधवा बायलेचेर धर्मींक नदरेंतल्यान एक धांवती नदर मारल्या. क्रिस्तांव धर्माचें पवीत्र पुस्तक उसतायतना आमकां एक वस्त जाणवल्या. आदलो करार विधवा बायलेक पिडापीड दिता जाल्यार नवो करार विधवा बायलेक दयाळ नदरेन पळयता. नव्या करारच्या उजवाडान “Naomis grace” हो पंगड आसल्या विधवाचें बरेंपणां खातीर वावर करतात तशेंच आनीक हेर धर्मींक पंगड असल्या कृपेचो वावर करतात. इजलाम धर्म तर विधवा बायलेचेर चेपण घातिल्लें दिसना. हिन्दू धर्मांत जायत्यो चाली रिती आसात, त्यो विधवाचे प्रस्न वाडयटात.

संदर्भबदल

"https://gom.wikipedia.org/w/index.php?title=विधवा&oldid=190669" चे कडल्यान परतून मेळयलें